Nghị định 137/2020/NĐ-CP về việc sử dụng pháo hoa Bộ Quốc Phòng

1. Nghị định 137/2020/NĐ-CP điều chỉnh những nội dung nào?

Nghị định 137/2020/NĐ-CP là văn bản pháp lý quy định toàn bộ hoạt động liên quan đến pháo hoa và pháo nổ trên lãnh thổ Việt Nam: từ nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu, vận chuyển cho đến việc lưu trữ và sử dụng. Có thể hiểu đơn giản, Nghị định này là “khung xương sống” để phân định rõ: loại pháo nào người dân được dùng, loại nào bị cấm và trách nhiệm của từng bên khi tham gia.

1.1. Những điểm cốt lõi bạn cần nắm

• Phân biệt rõ pháo hoa không tiếng nổ (được phép sử dụng) và pháo nổ (bị cấm với cá nhân).
• Ghi nhận quyền được sử dụng pháo hoa không nổ cho mục đích lễ, Tết, sinh hoạt văn hóa và sự kiện riêng tư.
• Chỉ cho phép sản phẩm do đơn vị thuộc Bộ Quốc Phòng sản xuất, kinh doanh hợp pháp được lưu thông trên thị trường.
• Quy định trách nhiệm của người sử dụng: đảm bảo an toàn, tôn trọng cộng đồng, không làm mất an ninh trật tự.
• Đưa ra các nhóm hành vi bị cấm liên quan đến sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng pháo nổ và pháo hoa trái phép.
• Gắn kèm hệ thống chế tài xử phạt hành chính và hình sự để răn đe và bảo vệ an toàn xã hội.

1.2. Ai nên đọc kỹ Nghị định 137 trước khi dùng pháo hoa?

Không chỉ cơ quan quản lý, Nghị định 137/2020/NĐ-CP còn đặc biệt hữu ích với:

• Các gia đình có nhu cầu dùng pháo hoa trong đêm Giao thừa, sinh nhật, đám cưới, khai trương, tân gia…
• Doanh nghiệp, nhà hàng, khách sạn, đơn vị tổ chức sự kiện muốn kết hợp pháo hoa trong chương trình.
• Cá nhân đang phân vân giữa nhiều loại pháo trên thị trường và cần biết đâu là pháo hoa hợp pháp.
• Người muốn tìm hiểu để hướng dẫn lại cho người thân, bạn bè, cộng đồng địa phương.

2. Phân loại pháo trong Nghị định 137: loại nào được dùng, loại nào tuyệt đối tránh?

Khi nói đến pháo, nhiều người vẫn còn nhầm lẫn giữa pháo hoa dân dụng được phép sử dụng và pháo nổ bị cấm. Nghị định 137/2020/NĐ-CP giúp “vạch ranh giới” rất rõ giữa hai nhóm này để người dân không vô tình vi phạm.

2.1. Pháo hoa không nổ – nhóm sản phẩm người dân được phép sử dụng

Pháo hoa không nổ là sản phẩm tạo hiệu ứng ánh sáng, màu sắc, tia lửa, đôi khi có âm thanh nhỏ nhưng không gây tiếng nổ lớn mang tính sát thương. Đây là nhóm pháo mà cá nhân, hộ gia đình được quyền sử dụng trong nhiều thời điểm khác nhau.

• Được phép mua – dùng nếu là hàng do đơn vị thuộc Bộ Quốc Phòng sản xuất và phân phối chính thức, điển hình như các sản phẩm pháo hoa Z121.
• Trên vỏ hộp luôn có tem, mã QR, số lô, hướng dẫn sử dụng và cảnh báo an toàn; người dùng cần đọc kỹ trước khi bắn.
• Cá nhân không cần xin giấy phép riêng khi sử dụng pháo hoa không nổ đúng quy định và đúng mục đích dân dụng.

2.2. Pháo nổ – vì sao bị cấm đối với người dân?

Pháo nổ là các loại pháo sinh ra tiếng nổ lớn, áp lực cao, có nguy cơ gây cháy, gây thương tích hoặc làm hư hại tài sản. Chính vì rủi ro này, pháo nổ bị kiểm soát rất chặt chẽ.

• Cá nhân không được tự ý sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ hay sử dụng pháo nổ dưới mọi hình thức.
• Chỉ những màn bắn pháo nổ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền tổ chức, được phê duyệt kế hoạch rõ ràng mới được phép thực hiện.
• Các hành vi liên quan đến pháo nổ trái phép đều có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự.

3. Điều kiện để sử dụng pháo hoa dân dụng an toàn, hợp pháp

Việc “được phép đốt pháo hoa” theo Nghị định 137 không đồng nghĩa với việc sử dụng tùy ý. Người dùng cần đáp ứng một số điều kiện cơ bản để vừa đảm bảo an toàn, vừa không vi phạm pháp luật.

• Chỉ dùng pháo hoa không nổ, đúng với nhóm sản phẩm được Nghị định 137 cho phép lưu hành.
• Mua pháo hoa từ các điểm bán thuộc hệ thống phân phối của Bộ Quốc Phòng, có hóa đơn, tem, mã QR và số lô rõ ràng.
• Đặt pháo trên bề mặt vững chắc, ngoài trời, tránh gần vật liệu dễ cháy, dây điện, mái tôn, mái lá…
• Không để trẻ em tự ý châm ngòi; luôn có người lớn giám sát xuyên suốt quá trình bắn pháo.
• Nếu phát hiện pháo có dấu hiệu bất thường (ngòi ẩm, vỏ rách, đã cháy dở…), tuyệt đối không cố gắng kích lại.

Bên cạnh đó, Nghị định 137/2020/NĐ-CP cũng liệt kê rõ các hành vi bị nghiêm cấm như: sản xuất trái phép, mua bán pháo không rõ nguồn gốc, mang pháo lên máy bay, xe khách liên tỉnh, hoặc bắn pháo hoa tại khu vực đông người, dễ cháy nổ.

4. Các nhóm vi phạm và mức xử phạt liên quan đến pháo hoa

Hệ thống chế tài là phần không thể tách rời của Nghị định 137, nhằm bảo đảm việc sử dụng pháo hoa diễn ra có kiểm soát. Một số nhóm vi phạm thường gặp mà người dân cần tránh:

• Sử dụng pháo nổ, pháo hoa trái phép: có thể bị phạt tiền, tịch thu tang vật; trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
• Sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ pháo nổ trái phép: mức phạt tăng dần theo số lượng, tính chất, mức độ tổ chức; khung xử phạt hình sự có thể rất nặng nếu gây thiệt hại về người và tài sản.
• Gây cháy nổ, thương tích, thiệt hại tài sản do dùng pháo: người vi phạm không chỉ bị xử lý theo pháp luật mà còn phải bồi thường toàn bộ thiệt hại cho nạn nhân.

Việc hiểu rõ phần chế tài giúp mỗi người cân nhắc kỹ hơn trước khi lựa chọn sản phẩm, cách sử dụng và địa điểm bắn pháo hoa, từ đó hạn chế tối đa rủi ro cho bản thân và cộng đồng.

5. Tóm tắt thực tế khi áp dụng Nghị định 137/2020/NĐ-CP

Nếu tóm gọn Nghị định 137/2020/NĐ-CP dưới góc nhìn người dùng cuối, bạn chỉ cần ghi nhớ vài nguyên tắc sau:

• Chỉ chọn pháo hoa không nổ do đơn vị thuộc Bộ Quốc Phòng sản xuất, có tem – mã QR – số lô rõ ràng.
• Mua tại các điểm bán uy tín, tránh ham rẻ những sản phẩm trôi nổi, không hóa đơn chứng từ.
• Đọc kỹ hướng dẫn, chuẩn bị khu vực bắn an toàn, không để trẻ nhỏ lại gần, không sử dụng khi có gió lớn hoặc mưa dông.
• Tuyệt đối không mua bán, sử dụng pháo nổ, pháo cải tiến, pháo tự chế dưới mọi hình thức.

Khi thực hiện đúng những điểm trên, bạn hoàn toàn có thể tận hưởng vẻ đẹp của pháo hoa một cách an toàn – đúng luật – văn minh, đồng thời góp phần xây dựng hình ảnh đêm lễ hội rực rỡ nhưng trật tự, có trách nhiệm.

Nội dung trên được Pháo Hoa Việt biên soạn nhằm mục đích phổ biến kiến thức, giúp người dùng dễ dàng áp dụng Nghị định 137/2020/NĐ-CP trong thực tế. Khi cần trích dẫn chính thức hoặc phục vụ công việc chuyên môn, bạn nên đối chiếu với toàn văn Nghị định và các văn bản hướng dẫn mới nhất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.